Anayasa Mahkemesi'nin 2023/117 sayılı kararı ile TTK'nın Geçici 7. maddesindeki 5 yıllık ihya davası açma süresinin iptal gerekçesi olan 'etkili başvuru hakkı' (Anayasa m. 40) ihlali nasıl oluşmuştur? Sürenin başlangıç tarihi bu ihlalde nasıl bir rol oynamıştır?

Anayasa Mahkemesi'ne göre 'etkili başvuru hakkı' ihlali, öngörülen 5 yıllık sürenin, hakkını aramak isteyen alacaklı için bu yolu fiilen işlevsiz kılmasıyla oluşmuştur. İhlalin temelinde sürenin başlangıç tarihi yatmaktadır. Kural, ihya davası açma süresini, alacaklının alacağının varlığından, şirketin sicilden silindiğinden veya dava açma ihtiyacının doğduğundan haberdar olduğu tarihten değil, objektif bir olay olan 'şirketin sicilden silindiği tarihten' itibaren başlatıyordu. Bu durum, alacaklının kendi kusuru olmaksızın, şirketin silindiğini veya alacak hakkının doğduğunu 5 yıllık süre geçtikten sonra öğrenmesi halinde, hak arama yolunu tamamen kapatıyordu. Ayrıca kanun, alacaklıların bu silinme işleminden haberdar olmasını sağlayacak yeterli güvencelere de yer vermemişti. İşte bu nedenlerle, başlangıç tarihi ve güvence eksikliği birleştiğinde, ihya davası açma yolu teoride var olan ama pratikte etkisiz kalan bir yola dönüşüyordu. Bu durum, Anayasa m. 40'ta güvence altına alınan etkili başvuru hakkının ihlali olarak kabul edilmiştir.