5271 sayılı CMK m. 182 ve 185, duruşmaların açıklığı (aleniyet) ilkesini ve bu ilkenin istisnalarını düzenlemektedir. 'İhtiyari kapalılık' ile 'zorunlu kapalılık' arasındaki temel farklar nelerdir? Çocuk sanıklarla yetişkin sanıkların davaları birleştirildiğinde, duruşmanın aleniyeti konusunda hangi kural uygulanmalıdır?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #113290

Duruşmanın aleniyeti ilkesinin iki temel istisnası vardır: 1. **İhtiyari Kapalılık (CMK m. 182/2):** 'Genel ahlâkın veya kamu güvenliğinin kesin olarak gerekli kıldığı hâllerde', mahkeme gerekçeli bir kararla duruşmanın bir kısmının veya tamamının kapalı yapılmasına karar verebilir. Burada takdir mahkemeye aittir. Kapalılık kararı ve bunun gerekçeleri tutanağa yazılır (CMK m. 186), ancak hüküm mutlaka açık duruşmada açıklanır (CMK m. 182/3). 2. **Zorunlu Kapalılık (CMK m. 185):** Sanığın onsekiz yaşını doldurmamış olması durumunda, duruşmanın kapalı yapılması zorunludur. Mahkemenin bu konuda bir takdir yetkisi yoktur. Bu durumda hüküm de kapalı duruşmada açıklanır. Çocuk sanıklarla yetişkin sanıkların davaları birleştirildiğinde (Çocuk Koruma Kanunu m. 17/3), Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun E. 2015/6-221, K. 2015/310 sayılı kararında da belirtildiği gibi, çocuğun üstün yararı ve lekelenmeme hakkı öncelikli kabul edilir. Bu nedenle, CMK m. 185'in amir hükmü gereğince, duruşmanın tüm sanıklar bakımından kapalı yapılması gerekir. Bu yorum, kanun koyucunun çocuğu koruma amacına uygun düşmektedir.