Anayasa Mahkemesi, 22.03.2023 tarihli kararıyla CMK m. 247/3'te yer alan 'Kaçak sanık hakkında kovuşturma yapılabilir. Ancak, daha önce sorgusu yapılmamış ise, mahkumiyet kararı verilemez.' hükmünü neden iptal etmiştir? İptal kararının temel gerekçesi, 'mahkumiyet dışındaki kararların' sanığın hangi anayasal hakkını ihlal etmesidir?

Anayasa Mahkemesi, bu hükmü, sanığın Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan 'adil/dürüst yargılanma hakkı' ve 38. maddesindeki 'suçsuzluk/masumiyet karinesi'ne orantısız bir müdahale oluşturduğu gerekçesiyle iptal etmiştir. İptalin temel gerekçesi, hükmün sorgusu yapılmamış kaçak sanık hakkında 'mahkumiyet dışındaki' kararların verilmesine olanak tanımasıdır. Özellikle CMK m. 223'te sayılan 'ceza verilmesine yer olmadığı' veya 'güvenlik tedbirine hükmedilmesi' gibi kararlar verilebilmesi için, atfedilen fiilin sanık tarafından işlendiğinin mahkemece sabit görülmesi gerekir. Bu durum, sanığın suçluluğu ispatlanmadan masumiyetinin ortadan kalkması sonucunu doğurur. AYM, bu tür aleyhe sonuçlar doğurabilen kararlara karşı, sanığın yargılamadan kaçma niyetinin bulunmadığını öne sürerek yeniden bir değerlendirme talep etme imkanını güvence altına alan etkili bir yolun kanunda bulunmamasını, adil yargılanma hakkına ölçüsüz bir sınırlama olarak değerlendirmiştir.