İş Kanunu'na göre, işçinin yıllık ücretli izin hakkı, işveren tarafından zorla para ödenerek ortadan kaldırılabilir mi? 'Yıllık izin ücreti' alacağı hangi durumda doğar?

Hayır, kaldırılamaz. Yıllık ücretli izin hakkı, Anayasa ile güvence altına alınmış (m. 50) bir 'dinlenme hakkı'dır ve işçinin bedensel ve ruhsal sağlığını korumayı amaçlar. Bu haktan feragat edilemez. İşveren, işçinin rızası olsa dahi, ona izin kullandırmak yerine bunun parasını ödeyerek bu hakkı ortadan kaldıramaz. İş sözleşmesi devam ederken, kullanılmayan yıllık izinlerin ücretinin ödenmesi, kanuna karşı hiledir ve Yargıtay tarafından kabul edilmez. 'Yıllık izin ücreti' alacağı, ancak ve ancak iş sözleşmesinin herhangi bir nedenle (haklı-haksız, geçerli-geçersiz fark etmeksizin) sona ermesi durumunda doğar. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 59. maddesine göre, iş sözleşmesi sona erdiğinde, işçinin hak edip de kullanmadığı yıllık izin sürelerine ait ücreti, son ücreti üzerinden kendisine veya hak sahiplerine ödenir. Bu alacak, sözleşme sona erdiği anda muaccel olur.