Bir idari işlemin iptali davasında, davanın ehliyet (dava açma ehliyeti) yönünden reddedilmesi ne anlama gelir? Menfaat ihlalinin, dava açma ehliyetiyle ilişkisi nedir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #112487

Davanın ehliyet yönünden reddedilmesi, davacının o davayı açmak için kanunen gerekli olan sıfata sahip olmadığı anlamına gelir. İYUK m. 2/1-a'ya göre, iptal davaları 'menfaati ihlal edilenler' tarafından açılabilir. Bu 'menfaat ihlali', iptal davaları için dava açma ehliyetinin (aktif husumet ehliyetinin) temel koşuludur. Yani, bir kişinin bir idari işleme karşı iptal davası açabilmesi için, o işlemin kendi kişisel, meşru ve güncel bir menfaatini ihlal etmesi veya etme riski taşıması gerekir. Menfaat ihlali, sadece bir hakkın ihlal edilmesini değil, makul ve ciddi bir menfaatin etkilenmesini de kapsar. Örneğin, komşu parseldeki bir imar planı değişikliği, o parselin maliki olmasa da, gürültü, manzara kaybı gibi nedenlerle komşunun menfaatini ihlal edebilir ve ona dava açma ehliyeti verebilir. Eğer mahkeme, dava konusu işlemin davacının hiçbir meşru menfaatini ihlal etmediği kanaatine varırsa, davanın esasına girmeden, 'davacının ehliyeti bulunmadığı' gerekçesiyle davayı usulden reddeder (İYUK m. 15/1-b).