6100 sayılı HMK'da öngörülen ve iş mahkemelerinde de uygulanan basit yargılama usulünde, 'ön inceleme' aşamasının temel amaçları nelerdir? Bu aşamada mahkeme hangi işlemleri yapar?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #112424

Basit yargılama usulünde de (HMK m. 320), yazılı yargılama usulüne benzer şekilde bir ön inceleme aşaması vardır. Bu aşamanın temel amaçları, davayı tahkikata (delillerin toplanıp tartışıldığı aşama) hazırlamak, uyuşmazlık konularını netleştirmek ve yargılamayı hızlandırmaktır. HMK m. 320/2 uyarınca, mahkeme ön inceleme aşamasında şu işlemleri yapar: 1) Dava Şartları ve İlk İtirazların İncelenmesi: Mahkeme, görev, yetki, ehliyet, hukuki yarar gibi dava şartlarını ve varsa yetki, tahkim gibi ilk itirazları inceler ve karara bağlar. 2) Uyuşmazlık Konularının Tespiti: Tarafların anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları tek tek tespit eder. Bu, tahkikatın sadece çekişmeli konular üzerinde yoğunlaşmasını sağlar. 3) Sulhe Teşvik: Mahkeme, tarafları sulhe veya arabuluculuğa teşvik eder. Bu konuda kendilerine bilgi verir ve sonuçlarını açıklar. 4) Delillerin Toplanması ve Hazırlık: Tarafların sunduğu delilleri değerlendirir, eksik delillerin sunulması veya başka yerden getirtilmesi için gerekli ara kararları kurar. Ön inceleme tamamlanmadan tahkikata geçilemez.