5549 sayılı Kanun'un Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilen, avukatlara şüpheli işlem bildirim yükümlülüğü getiren hükmü tekrar yasalaştırılabilir mi? Anayasa'nın 153. maddesi uyarınca iptal kararlarının bağlayıcılığı ilkesi bu duruma engel teşkil eder mi?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #112330

Anayasa'nın 153. maddesine göre, Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararları Resmi Gazete'de yayımlandığı tarihte yürürlüğe girer ve yasama, yürütme, yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzel kişileri bağlar. Bu ilke gereğince, yasama organı (TBMM), Anayasa Mahkemesi'nin iptal ettiği bir kanun hükmünü, iptal gerekçelerini ortadan kaldırmadan, aynı içerik ve mahiyette yeniden yasalaştıramaz. Buna 'iptal kararlarına karşı hile yasağı' denir. Dolayısıyla, avukatlara şüpheli işlem bildirim yükümlülüğü getiren ve AYM'nin 'özel hayata saygı hakkına orantısız müdahale' ve 'avukat-müvekkil mahremiyetini zedeleyici' bulduğu bir düzenlemenin, bu iptal gerekçelerini giderecek ek güvenceler (örneğin, bildiriminin bir baro komisyonu gibi bağımsız bir ara mekanizma tarafından ön denetime tabi tutulması gibi) içermeden, aynen veya benzer şekilde tekrar yasalaştırılması, Anayasa'nın 153. maddesine aykırı olur. Böyle bir yeni kanun da Anayasa Mahkemesi'ne götürüldüğünde tekrar iptal edilecektir. Ancak, yasama organı, AYM'nin iptal gerekçelerini dikkate alarak, temel haklara müdahaleyi orantılı hale getiren yeni ve farklı bir düzenleme yapabilir.