2577 sayılı İYUK'a göre, idari yargıda ilk derece mahkemesi kararlarına karşı istinaf ve bölge idare mahkemesi kararlarına karşı temyiz kanun yolu arasındaki temel fark, incelemenin kapsamı açısından nedir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #112329

İstinaf ve temyiz kanun yolları arasındaki temel fark, incelemenin kapsamındadır. İstinaf (İYUK m. 45), hem 'hukuki denetim' hem de 'maddi vakıa denetimi' yapan bir kanun yoludur. Yani, bölge idare mahkemesi, ilk derece mahkemesinin kararını incelerken sadece hukuk kurallarının doğru uygulanıp uygulanmadığına bakmakla kalmaz, aynı zamanda olayın maddi yönünü, delilleri yeniden değerlendirebilir, gerekirse yeniden delil toplayabilir ve davanın esasını yeniden karara bağlayabilir. Bu nedenle istinaf, bir nevi ikinci bir ilk derece yargılaması gibidir. Temyiz (İYUK m. 46) ise, kural olarak sadece bir 'hukuki denetim' yoludur. Danıştay, temyiz incelemesinde, bölge idare mahkemesi kararının maddi vakıalara uygun olup olmadığını değil, bu vakıalara hukuk kurallarının doğru uygulanıp uygulanmadığını denetler. Temyizde yeni delil toplanamaz ve maddi vakıalar yeniden tartışılmaz. Temyizin amacı, ülke genelinde hukukun yeknesak (aynı şekilde) uygulanmasını sağlamaktır. Özetle, istinaf hem maddi hem hukuki, temyiz ise sadece hukuki denetim yapar.