Bir işçiden 'teminat senedi' olarak alınan bir bonoya dayalı olarak başlatılan icra takibine karşı, işçinin açacağı menfi tespit davasında görevli mahkeme hangisidir? Yargıtay bu tür uyuşmazlıklarda taraflar arasındaki ilişkinin niteliğini nasıl değerlendirmektedir? (Yargıtay 9. HD, Karar: 2016/20636)

İşçiden 'teminat senedi' veya 'boş senet' olarak alınan bir bonoya dayalı icra takibine karşı açılacak menfi tespit davasında görevli mahkeme İş Mahkemesidir. Yargıtay'ın yerleşik uygulamasına göre, bir senedin iş ilişkisi kapsamında teminat amacıyla verildiği iddiası, uyuşmazlığın temelinin iş hukukundan kaynaklandığını gösterir. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin ilgili kararında da vurgulandığı gibi, bu tür durumlarda mahkemenin öncelikle taraflar arasındaki hukuki ilişkinin niteliğini (hizmet akdi mi, yoksa başka bir sözleşme mi) araştırması gerekir. İşçinin sigortalı olarak gösterilmesi, işverenin yazılı bir taşeronluk sözleşmesi sunamaması gibi olgular, ilişkinin hizmet akdi olduğuna karine teşkil eder. İlişkinin hizmet akdi olduğu ve senedin bu ilişki nedeniyle verildiği sonucuna varıldığında, uyuşmazlık İş Kanunu'ndan kaynaklanan bir hak iddiası niteliği kazanır ve davaya bakma görevi İş Mahkemesi'ne ait olur. Mahkemenin, ilişkinin hizmet akdi olduğu anlaşıldığı halde görevsizlik kararı vermesi hatalıdır.