5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu (yeni 7036 sayılı Kanun) m. 5'e göre, iş davalarında yetkili mahkeme nasıl belirlenir? Tarafların sözleşmeyle bu yetki kurallarının aksini kararlaştırması mümkün müdür?

7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 6. maddesi (eski 5521 S.K. m. 5), iş davalarında yetkiyi özel olarak düzenlemiştir. Bu düzenleme, genel yetki kuralına (davalının yerleşim yeri) ek olarak özel bir yetki kuralı getirir. Buna göre, iş davalarında yetkili mahkeme şunlardır: 1) Davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi. (Genel yetki kuralı) 2) İşin veya işlemin yapıldığı yer mahkemesi. (Özel yetki kuralı) Davacı işçi, bu iki yetkili mahkemeden dilediğinde davasını açabilir. Ayrıca, eğer davalı birden fazla ise, bunlardan herhangi birinin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir. İş kazasından doğan tazminat davalarında ise bunlara ek olarak, iş kazasının veya zararın meydana geldiği yer ile zarar gören işçinin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir. En önemli husus, bu yetki kurallarının kamu düzeninden sayılması ve emredici nitelikte olmasıdır. Kanun, 'Bu madde hükümlerine aykırı yetki sözleşmeleri geçersizdir.' diyerek tarafların anlaşarak başka bir yer mahkemesini yetkili kılmalarını engellemiştir. Bu, genellikle daha zayıf konumda olan işçiyi korumaya yönelik bir hükümdür.