Yargıtay bozma ilamına uyan bir yerel mahkeme, daha sonra bu uyma kararından dönerek eski hükmünde direnebilir mi? 'Usuli kazanılmış hak' kavramını bu bağlamda açıklayınız. (Yargıtay HGK, E. 2014/5-1230, K. 2016/327)

Hayır, Yargıtay'ın bozma ilamına uymaya karar veren bir yerel mahkeme, daha sonra bu uyma kararından dönerek eski hükmünde direnemez. Bu durum, 'usuli kazanılmış hak' ilkesinin bir sonucudur. Usuli kazanılmış hak, açık bir kanun hükmü olmamakla birlikte Yargıtay içtihatlarıyla geliştirilmiş, hukuki istikrarı ve davaların uzamasını önlemeyi amaçlayan temel bir usul hukuku ilkesidir. Bir mahkeme, Yargıtay'ın bozma kararına uyduğunda, bozma lehine olan taraf yararına usuli bir kazanılmış hak doğar. Bu, mahkemenin artık bozma kararında gösterilen şekilde inceleme yapmak ve o karardaki hukuki esaslara göre hüküm kurmak zorunda olduğu anlamına gelir. Uyma kararı, hakimin sonradan dönebileceği sıradan bir ara karar niteliğinde değildir; taraflardan biri lehine usuli bir hak doğuran ve mahkemeyi bağlayan bir karardır. Mahkemenin veya hakimin değişmesi dahi bu durumu değiştirmez. (Yargıtay HGK, E. 2014/5-1230, K. 2016/327)