HMK'ya göre, bir davanın basit yargılama usulüne mi, yoksa yazılı yargılama usulüne mi tabi olduğu nasıl belirlenir? Görevli mahkemenin türü bu belirlemede nasıl bir rol oynar?

Bir davanın hangi yargılama usulüne tabi olduğu, temel olarak 'görevli mahkemenin türü' veya 'kanundaki özel düzenlemeler' ile belirlenir. 1. Görevli Mahkemeye Göre Belirleme: HMK, bazı mahkemelerin bakacağı tüm dava ve işlerin tabi olacağı yargılama usulünü baştan belirlemiştir. En temel ayrım şudur: - Sulh Hukuk Mahkemeleri: Bu mahkemelerin görevine giren tüm dava ve işler, kural olarak 'basit yargılama usulü'ne tabidir (HMK m. 316/1-a). - Asliye Hukuk Mahkemeleri ve Asliye Ticaret Mahkemeleri: Bu mahkemelerde ise kural olarak 'yazılı yargılama usulü' uygulanır. 2. Kanundaki Özel Düzenlemelere Göre Belirleme: Görevli mahkemeden bağımsız olarak, bazı dava ve işlerin niteliği gereği basit yargılama usulüne tabi olduğu kanunda açıkça sayılmıştır (HMK m. 316). Örneğin, ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz, delil tespiti gibi talepler hangi mahkemede görülürse görülsün basit yargılama usulüne tabidir. Benzer şekilde, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu da, İş Mahkemelerinde basit yargılama usulünün uygulanacağını özel olarak düzenlemiştir. (Kaynak: barandogan.av.tr/blog/medeni-hukuk/is-mahkemesi-nedir-is-mahkemesinin-gorevine-giren-davalar.html, barandogan.av.tr/blog/mevzuat/hmk-madde-322-uygulanacak-hukumler.html)