5521 sayılı mülga İş Mahkemeleri Kanunu'nun 5. maddesi, iş mahkemelerinin yetkisini düzenlerken 'Bunlara aykırı sözleşme geçerli değildir' hükmünü içermekteydi. Bu hükmün hukuki niteliği ve amacı nedir? Tarafların, iş sözleşmesine 'uyuşmazlık halinde İstanbul Mahkemeleri yetkilidir' şeklinde bir madde koyması geçerli midir?

Bu hüküm, iş mahkemelerinin yetki kurallarının 'kamu düzeninden' olduğunu ve emredici nitelik taşıdığını gösterir. Amacı, ekonomik ve sosyal olarak daha zayıf konumda olan işçiyi korumaktır. Eğer taraflara serbestçe yetki sözleşmesi yapma imkanı tanınsaydı, işverenler genellikle iş sözleşmelerine kendi merkezlerinin bulunduğu yer mahkemesini yetkili kılan hükümler koyarak, işçinin dava açmasını fiilen zorlaştırabilirlerdi. Kanun koyucu, bu güç dengesizliğini ortadan kaldırmak ve işçinin kendi ikametgahında veya işin yapıldığı yerde kolayca dava açabilmesini sağlamak için, bu yetki kurallarına aykırı sözleşmeleri baştan itibaren 'geçersiz' saymıştır. Bu nedenle, iş sözleşmesine konulan 'uyuşmazlık halinde İstanbul Mahkemeleri yetkilidir' şeklindeki bir madde, eğer davalının ikametgahı veya işin yapıldığı yer İstanbul değilse, geçersizdir ve mahkeme tarafından dikkate alınmaz. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu - Karar : 2017/36) (Kaynak: barandogan.av.tr/blog/medeni-hukuk/is-mahkemesi-nedir-is-mahkemesinin-gorevine-giren-davalar.html)