Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuru yolunun, AİHM'e başvuru öncesinde tüketilmesi gereken bir iç hukuk yolu haline gelmesi, Türkiye'deki hukuk sisteminde nasıl bir değişiklik yaratmıştır?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #112194

Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuru yolunun 23 Eylül 2012'de hayata geçmesi, Türkiye'deki hukuk sisteminde ve özellikle temel hak ve özgürlüklerin korunmasında köklü bir değişiklik yaratmıştır. Bu değişikliğin en önemli sonuçları şunlardır: 1. İkincil Nitelikte Bir İç Hukuk Yolu Oluşturma: Bireysel başvuru, AİHM'e gitmeden önce, ulusal düzeyde temel hak ihlallerini gidermeyi amaçlayan 'etkili bir iç hukuk yolu' haline gelmiştir. Artık, bir hak ihlali iddiası için AİHM'e başvurmadan önce AYM'ye başvurmak zorunludur. 2. AİHM'in İş Yükünü Azaltma ve 'İkincillik' (Subsidiarite) İlkesini Güçlendirme: Hak ihlallerinin öncelikle ulusal mahkemeler tarafından çözülmesi, AİHM'in 'ikincil' rolünü pekiştirmiş ve Türkiye'den gelen başvuru sayısını önemli ölçüde etkilemiştir. 3. Ulusal İçtihat Geliştirme: AYM, AİHS ve AİHM içtihatlarını dikkate alarak kendi temel haklar içtihadını geliştirmeye başlamıştır. Bu durum, AİHS standartlarının ulusal hukuka daha hızlı ve doğrudan girmesini sağlamıştır. 4. Hak İhlallerinin Ülke İçinde Giderilmesi: Hak ihlallerinin, uluslararası bir mahkeme yerine, ülkenin kendi en yüksek mahkemesi tarafından tespit edilip giderilmesi, hem daha hızlı bir çözüm sunmuş hem de ulusal egemenlik ve yargı sistemi açısından olumlu bir gelişme olmuştur. (Kaynak: kadimhukuk.com.tr/makale/iyuk-idari-yargilama-usulu-kanunu/)