Bir HAGB kararının, Anayasa Mahkemesi tarafından ifade özgürlüğüne müdahale olarak kabul edilmesi, HAGB kurumunu düzenleyen CMK m. 231'in kendisinin Anayasa'ya aykırı olduğu anlamına mı gelir? AYM'nin bireysel başvuru incelemesinin kapsamı bu konuda nedir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #112105

Hayır, bu anlama gelmez. Anayasa Mahkemesi'nin bireysel başvuru incelemesi, 'soyut norm denetimi' (bir kanun maddesinin genel olarak Anayasa'ya uygunluğunun denetlenmesi) ile 'somut norm denetimi' (bireysel başvuruya konu olan somut olayda hakkın ihlal edilip edilmediğinin denetlenmesi) arasındaki farkla ilgilidir. AYM, bir HAGB kararının somut bir olayda ifade özgürlüğüne ölçüsüz bir müdahale olduğuna karar verdiğinde, bu, HAGB kurumunu düzenleyen CMK m. 231'in genel olarak Anayasa'ya aykırı olduğu anlamına gelmez. AYM'nin incelemesi, kanun maddesinin kendisini değil, o maddenin somut olaya 'uygulanış biçimini' ve bu uygulamanın yarattığı sonucu denetlemektir. Yani AYM, 'CMK m. 231'i eleştirerek veya bu maddeyi hak ihlali sayarak değil, tatbike konu edilen somut HAGB kararının hak ihlaline yol açıp açmadığı açısından' inceleme yapar. Dolayısıyla, AYM bir HAGB kararını hak ihlali sayabilirken, HAGB kurumunun kendisinin Anayasa'ya uygun olduğunu kabul etmeye devam edebilir. (Kaynak: sen.av.tr/tr/makale/hagb-kararina-karsi-bireysel-basvuru-ve-inceleme-siniri)