CMK m.119/4 (mülga CMUK m.97) uyarınca, Cumhuriyet savcısı hazır olmaksızın konut, işyeri veya diğer kapalı yerlerde arama yapılabilmesinin usuli şartı nedir? Bu şartın yerine getirilmemesi, arama işlemini ve bu arama sonucu elde edilen delilleri nasıl etkiler?

CMK m.119/4 uyarınca, Cumhuriyet savcısı hazır olmaksızın konut, işyeri veya diğer kapalı yerlerde arama yapılabilmesinin usuli şartı, 'o yer ihtiyar heyetinden veya komşulardan iki kişinin' arama sırasında hazır bulundurulmasıdır. Bu, arama işleminin şeffaflığını ve keyfiliği önlemeyi amaçlayan emredici bir kanun hükmüdür. Bu şartın yerine getirilmemesi, yapılan arama işlemini hukuka aykırı hale getirir. Hukuka aykırı bir arama sonucunda elde edilen tüm bulgular ve deliller (tutanaklar, elkoyulan eşyalar vb.) da 'hukuka aykırı delil' niteliği kazanır. Anayasa'nın 38/6, CMK'nın 206/2-a, 217/2 ve HMK'nın 189. maddeleri uyarınca bu tür deliller, hem ceza hem de hukuk yargılamalarında hükme esas alınamaz. Anayasa Mahkemesi'nin 2013/6183 başvuru numaralı kararında da bu şarta uyulmamasının aramayı hukuka aykırı kıldığı ve bu yolla elde edilen delile dayanılarak hüküm kurulmasının adil yargılanma hakkını ihlal ettiği kabul edilmiştir. (Kaynak: sen.av.tr/tr/makale/ve-nihayet)