5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 158. maddesi, şikayet veya ihbarın 'valiliğe veya kaymakamlığa ... da yapılabileceğini' ve bu durumda başvurunun 'ilgili Cumhuriyet Başsavcılığına gönderileceğini' düzenlemektedir. Bir dolandırıcılık mağdurunun, doğrudan savcılık veya karakol yerine kaymakamlığa başvurmasının, soruşturmanın başlaması açısından ne gibi pratik sonuçları (özellikle süre açısından) olabilir? Bu düzenlemenin temel amacı nedir?

Mağdurun doğrudan savcılık veya kolluk yerine kaymakamlığa başvurmasının pratik sonucu, soruşturmanın başlamasında bir 'gecikme' yaşanması ihtimalidir. Kaymakamlık, suç soruşturması yürüten bir merci değildir. Gelen başvuruyu, ilgili Cumhuriyet Başsavcılığı'na göndermekle yükümlüdür. Bu evrakın kaymakamlıkta kaydedilmesi, havale edilmesi ve posta veya zimmet yoluyla savcılığa ulaşması belirli bir zaman alacaktır. Bu gecikme, özellikle delillerin hızla toplanması gereken (kamera kayıtlarının silinmesi, dijital izlerin kaybolması riski olan) dolandırıcılık gibi suçlarda, delillerin karartılması veya kaybolması riskini artırabilir. Soruşturma, ancak evrak savcılığa ulaştıktan ve bir soruşturma numarası aldıktan sonra fiilen başlayacaktır. Bu düzenlemenin temel amacı ise, vatandaşın 'adalete erişimini kolaylaştırmaktır'. Özellikle kırsal kesimde veya adliyeye uzak yerlerde yaşayan vatandaşların, devlete en yakın ve en kolay ulaşabildikleri mülki idare amirliği (valilik/kaymakamlık) aracılığıyla da şikayet ve ihbar haklarını kullanabilmelerini sağlamaktır. Amaç, bürokratik engelleri azaltmak ve vatandaşın herhangi bir hak kaybına uğramadan şikayetini resmi bir kanala iletebilmesini güvence altına almaktır. Ancak pratik olarak en hızlı yol, doğrudan Cumhuriyet Başsavcılığı'na veya en yakın polis/jandarma karakoluna başvurmaktır. (kadimhukuk.com.tr/makale/dolandirildim-ne-yapmaliyim/)