Bir imar planı iptal davasında, mahkeme bilirkişi incelemesine karar vermiştir. Bilirkişi raporu, davacının iddialarını doğrular nitelikte gelmiştir. Davalı idare, bu rapora karşı itiraz ederek yeni bir bilirkişi heyeti oluşturulmasını talep etmiştir. Mahkemenin bu talebi kabul etme zorunluluğu var mıdır? Mahkemenin bilirkişi raporuyla bağlılığı ne düzeydedir?

Mahkemenin, davalı idarenin yeni bir bilirkişi heyeti oluşturulması talebini kabul etme zorunluluğu yoktur. Bu, hakimin takdirindedir. HMK'ya göre taraflar, bilirkişi raporuna itiraz edebilirler. Mahkeme, bu itirazları ciddi ve makul bulursa, rapordaki eksikliklerin giderilmesi için aynı bilirkişiden ek rapor isteyebileceği gibi, itirazları haklı kılan somut nedenler varsa yeni bir bilirkişi heyeti de görevlendirebilir. Ancak, sadece tarafın raporu beğenmemesi, yeni bir inceleme yapılmasını zorunlu kılmaz. Mahkemenin bilirkişi raporuyla bağlılığı ise mutlak değildir. HMK m. 282'ye göre 'Hâkim, bilirkişinin oy ve görüşünü diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendirir.' Yani, bilirkişi raporu takdiri bir delildir. Hakim, raporu hükmüne esas alabileceği gibi, raporu yetersiz, çelişkili veya dosyadaki diğer delillerle uyumsuz bulursa, gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle raporun aksi yönünde de karar verebilir. Ancak, imar davaları gibi teknik ve uzmanlık gerektiren konularda, mahkemeler genellikle yeterli ve gerekçeli buldukları bilirkişi raporlarına büyük ölçüde itibar ederler. Mahkemenin, somut bir hukuki veya teknik gerekçe göstermeden, uzmanlık gerektiren bir konuda bilirkişi raporunun aksine karar vermesi, Yargıtay/Danıştay tarafından bozma nedeni sayılabilir. (kadimhukuk.com.tr/makale/sinav-sonucuna-itiraz-not-tespit-davasi/ metnindeki bilirkişi sürecinden hareketle)