Metindeki kanun teklifi, başsavcılara denetim yetkisi verirken 'Cumhuriyet savcılarının soruşturmayı sonlandıran kararları arasında oluşabilecek farklılıkların giderilmesi' amacını gütmektedir. Bu amacın, 'hukuk devletinde yargısal içtihatların Yargıtay gibi yüksek mahkemeler tarafından oluşturulması' ilkesiyle olan ilişkisini ve potansiyel çatışmasını tartışınız.
Bu amaç, 'hukuk devletinde yargısal içtihatların Yargıtay gibi yüksek mahkemeler tarafından oluşturulması' ilkesiyle temelden çatışma potansiyeli taşır. Hukuk devletinde, benzer hukuki uyuşmazlıklarda farklı mahkemelerin farklı kararlar vermesiyle ortaya çıkan 'farklılıkların giderilmesi' ve 'uygulama birliğinin sağlanması' görevi, hiyerarşik olarak en üstte bulunan yüksek mahkemelere (adli yargıda Yargıtay, idari yargıda Danıştay) aittir. Yüksek mahkemeler, verdikleri kararlarla alt derece mahkemeleri için yol gösterici olan 'içtihatları' oluştururlar. Bu, yargı fonksiyonunun doğal bir parçasıdır. Teklif edilen düzenleme ise, bu 'içtihat oluşturma' ve 'uygulama birliği sağlama' görevini, yargısal bir organ olmayan, idari ve hiyerarşik bir makam olan 'başsavcılığa' devretme riski taşımaktadır. Başsavcı, kendi hukuki yorumunu veya adliye içindeki genel eğilimi, soruşturma savcılarına 'farklılığı giderme' adı altında dayatabilir. Bu, o adliyede fiili bir 'başsavcılık içtihadı' yaratır. Bu durum, şu temel sorunları doğurur: 1) Yargısal İçtihadın Yerini İdari Talimatın Alması: Yargıtay'ın oluşturması gereken hukuki yorum birliği, bir idari amirin talimatıyla sağlanmaya çalışılır. 2) Yargı Bağımsızlığının Zedelenmesi: Soruşturma savcısının, Yargıtay içtihatlarına veya kendi vicdani kanaatine göre değil, başsavcının görüşüne göre karar verme baskısı hissetmesi, yargı bağımsızlığını zedeler. 3) Hukuki Güvenliğin Sarsılması: Ülke genelinde Yargıtay tarafından sağlanması gereken uygulama birliği yerine, her adliyede farklı başsavcıların farklı 'içtihatlar' yaratması, hukuki kaosa ve öngörülemezliğe yol açabilir. (sen.av.tr/tr/makale/cumhuriyet-bassavcilarina-ek-yetki-verilmesine-dair-kanun-teklifi)