Metinde, Cumhuriyet Başsavcısının denetim yetkisinin 'soruşturmayı sonlandıran kararları iade yetkisi' anlamına gelmeyeceği savunulmaktadır. Bu argümanı, ceza muhakemesindeki 'iddia' ve 'yargılama' fonksiyonlarının ayrılığı ilkesi çerçevesinde değerlendiriniz. Başsavcının bu tür bir iade yetkisine sahip olması, bu ilkeyi nasıl zedeler?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #111307

Bu argüman, 'iddia' ve 'yargılama' fonksiyonlarının ayrılığı ilkesiyle doğrudan ilişkilidir. Ceza muhakemesinde iddia fonksiyonu savcılık tarafından, yargılama fonksiyonu ise mahkeme tarafından yerine getirilir. Bir soruşturma sonunda, soruşturmayı yürüten savcı, topladığı delillere göre bir kanaate varır ve 'iddianame' düzenleyerek iddia fonksiyonunu somutlaştırır. Bu iddianamenin hukuka uygun olup olmadığını denetleme ve kabul/ret/iade etme yetkisi, yargılama fonksiyonunu temsil eden 'mahkemeye' aittir (CMK m.174). Başsavcının, henüz mahkemeye sunulmamış bir iddianameyi 'iade yetkisine' sahip olması, bu ilkeyi şu şekilde zedeler: 1) Fonksiyonların Karışması: Başsavcı, iddia makamının hiyerarşik amiri olmasına rağmen, savcının iddiası üzerinde bir nevi 'yargısal' denetim yapmış olur. İddia makamı, kendi iddiasını yine kendi içinde denetleyip sansürlemiş olur. Bu, iddianın tarafsız bir yargı organı tarafından denetlenmesi prensibini zayıflatır. 2) Mahkemenin Rolünün Anlamsızlaşması: CMK'nın mahkemeye verdiği 'iddianamenin iadesi' yetkisi, başsavcı tarafından fiilen kullanılmış olur. Bir iddianame, daha mahkemenin önüne gelmeden başsavcı filtresinden geçmek zorunda kalırsa, mahkemenin bu konudaki rolü ve denetim yetkisi işlevsizleşebilir veya zayıflayabilir. 3) Savcının Bağımsızlığının Zedelenmesi: Soruşturma savcısı, delilleri değerlendirip bir kanaate varmıştır. Başsavcının bu kanaati beğenmeyip iade etmesi, savcının CMK'dan kaynaklanan soruşturmayı yürütme ve sonuçlandırma yetkisine hiyerarşik bir müdahaledir ve savcının bağımsızlığını zedeler. (sen.av.tr/tr/makale/cumhuriyet-bassavcilarina-ek-yetki-verilmesine-dair-kanun-teklifi)