Metindeki kanun teklifi, başsavcılara 'soruşturmayı sonlandıran kararların kanuna uygunluğunun denetlenmesi' yetkisi vermektedir. Bu yetkinin, mevcut durumda zaten var olan 'iddianamenin iadesi' (CMK m.174) ve 'kovuşturmaya yer olmadığına dair karara itiraz' (CMK m.173) mekanizmaları ile karşılaştırıldığında, ceza muhakemesi sistemine ne gibi ek bir denetim katmanı getirdiğini veya hangi yönlerden bu mekanizmalarla çatıştığını tartışınız.
Teklifin getirdiği denetim, mevcut mekanizmalardan farklı ve onlarla potansiyel olarak çatışan bir nitelik taşır. Karşılaştırma: 1) Mevcut Mekanizmalar (Yargısal Denetim): a) İddianamenin İadesi (CMK m.174): Bu denetim, iddianameyi kabul edip etmeme yetkisine sahip olan 'mahkeme' tarafından yapılır. Mahkeme, iddianameyi kanunda sayılan şekli ve esasa ilişkin eksiklikler yönünden denetler. Bu, savcılık makamı dışında, bağımsız bir yargı organı tarafından yapılan bir denetimdir. b) KYOK'a İtiraz (CMK m.173): Bu denetim, mağdur veya suçtan zarar görenin başvurusu üzerine 'sulh ceza hakimliği' tarafından yapılır. Yine savcılık dışında, bir yargı organı tarafından takipsizlik kararının yerindeliği denetlenir. 2) Teklif Edilen Mekanizma (İdari/Hiyerarşik Denetim): Başsavcının denetimi ise, savcılık teşkilatı içinde, hiyerarşik bir amir tarafından yapılan bir denetimdir. Bu, yargısal bir denetim değil, idari nitelikli bir vesayet denetimidir. Getirdiği Ek Katman ve Çatışma: Bu teklif, mevcut yargısal denetimden önce, bir 'ön denetim' veya 'iç denetim' katmanı getirmektedir. Bu durum, mevcut sistemle şu yönlerden çatışır: a) Savcının Takdir Yetkisini Kısıtlar: Savcının delil takdirine göre hazırladığı iddianamenin, daha mahkemeye gitmeden başsavcı tarafından 'uygun görülmeyerek' iade edilmesi, CMK'nın savcıya tanıdığı yetkiyi ve mahkemenin denetim rolünü bypass eder. b) Çifte Denetim ve Gecikme: Bir iddianame, önce başsavcı denetiminden, sonra da mahkemenin iade denetiminden geçmek zorunda kalabilir. Bu durum, yargılamayı yavaşlatır ve gereksiz bir bürokrasi yaratır. c) Tarafsızlığı Zedeler: Başsavcının müdahalesi, iddia makamının kendi içinde bir denetim yapmasıdır. Oysa mevcut sistem, iddia makamının tasarruflarının, tarafsız ve bağımsız yargı organları (mahkeme, hakimlik) tarafından denetlenmesi esasına dayanır. (sen.av.tr/tr/makale/cumhuriyet-bassavcilarina-ek-yetki-verilmesine-dair-kanun-teklifi)