Bipolar afektif bozukluk (manik-depresif hastalık) teşhisi konmuş bir kişi, manik atak geçirdiği bir sırada, kendisini eleştiren bir kişiye karşı ağır hakaretler içeren paylaşımlarda bulunmuştur. Bu kişi hakkında TCK m. 125 (hakaret) uyarınca açılacak bir ceza davasında, sanığın akıl hastalığının cezai sorumluluğuna etkisini TCK m. 32/1 ve TCK m. 32/2 açısından nasıl değerlendirmek gerekir? Mahkemenin hangi hususları araştırması zorunludur?
Bu durumda, sanığın cezai sorumluluğunun tespiti için TCK m.32 kapsamında bir değerlendirme yapılması zorunludur. Bipolar bozukluk, özellikle manik atak dönemlerinde kişinin muhakeme yeteneğini, dürtü kontrolünü ve davranışlarını yönlendirme kabiliyetini ciddi şekilde etkileyebilen bir akıl hastalığıdır. Mahkemenin araştırması gereken hususlar şunlardır: 1) Fiil Anındaki Akli Durum: Öncelikle, tam teşekküllü bir ruh ve sinir hastalıkları hastanesinden veya Adli Tıp Kurumu'ndan, sanığın 'suçun işlendiği sırada' bir manik atak geçirip geçirmediğini ve bu atağın onun algılama ve irade yetenekleri üzerindeki etkisini değerlendiren bir heyet raporu alınmalıdır. 2) TCK m.32/1 veya m.32/2 Değerlendirmesi: Gelen rapora göre mahkeme bir hukuki değerlendirme yapacaktır: a) Eğer rapor, manik atağın etkisiyle sanığın işlediği hakaret fiilinin 'hukuki anlam ve sonuçlarını algılayamadığı' veya bu fiille ilgili 'davranışlarını yönlendirme yeteneğinin önemli derecede azaldığı' yönünde ise, TCK m. 32/1 uyarınca sanığa ceza verilmez ve hakkında güvenlik tedbirine hükmedilebilir. Özellikle manik ataktaki grandiyözite ve dürtüsellik, irade yeteneğini önemli ölçüde azaltabilir. b) Eğer rapor, hastalığın davranışlarını yönlendirme yeteneğini tam olarak ortadan kaldırmadığı ancak 'azalttığı' yönünde ise, bu durumda TCK m. 32/2 uyarınca sanığa verilecek cezada indirim yapılması gündeme gelir. Sonuç, tamamen fiil anındaki atağın şiddetine ve bunun sanığın kusur yeteneği üzerindeki etkisine ilişkin bilirkişi raporu ve hakimin bu rapor doğrultusundaki takdirine bağlı olacaktır. (kadimhukuk.com.tr/makale/turk-ceza-hukuku-akil-hastaligi-tck-32-m/)