Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2018/504 E., 2018/1258 K. sayılı kararında, ölen yolcunun mirasçılarına 'Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası' kapsamında ödenen paranın, 'destekten yoksun kalma tazminatı'ndan indirilmesinin neden hukuka aykırı olduğuna karar verilmiştir? Bu iki sigorta/tazminat türünün hukuki nitelikleri arasındaki temel farkları karardaki gerekçelere dayanarak açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #111236

HGK, bu iki ödemenin birbirinden tamamen farklı hukuki niteliklere sahip olması nedeniyle mahsup edilemeyeceğine karar vermiştir. Aralarındaki temel farklar şunlardır: 1) Sigorta Türü: a) Destekten Yoksun Kalma Tazminatı: Bu bir 'zarar sigortası' veya 'sorumluluk sigortası' tazminatıdır. Amacı, haksız fiil (kaza) sonucu ortaya çıkan somut bir zararı (bir kişinin desteğini yitirme) gidermektir. Miktarı, ölenin yaşına, gelirine, destek olduğu kişilerin durumuna göre hesaplanır. b) Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası: Bu bir 'can sigortası' veya 'meblağ/tutar sigortası'dır. Amacı, belirli bir zararı gidermek değil, sigorta poliçesinde önceden belirlenmiş bir paranın (meblağın), rizikonun (ölüm veya yaralanma) gerçekleşmesi halinde lehtarlara ödenmesidir. 2) Ödeme Prensibi: a) Destekten Yoksun Kalma Tazminatı: Sorumluluk ve illiyet bağı esasına dayanır. Kusur oranları ve gerçek zarar miktarı önemlidir. b) Koltuk Sigortası: Bir zarar hesabı yapılmaz. Kusur durumu dikkate alınmaz. Taşımacının kusuru olmasa bile, ölüm halinde poliçedeki meblağın tamamı, yaralanmada ise oranına göre ödenir. 3) Lehtarları: a) Destekten Yoksun Kalma Tazminatı: Ölenin fiilen destek olduğu kişilere ödenir. Bu kişiler mirasçı olmak zorunda değildir. b) Koltuk Sigortası: Ölenin yasal mirasçılarına ödenir. Mirasçı olmayan destekten yoksun kalanlar bu sigortadan yararlanamaz. Bu nedenlerle, meblağ sigortası niteliğindeki koltuk sigortası ödemesi, zarar sigortası niteliğindeki destekten yoksun kalma tazminatından mahsup edilemez. İkisi ayrı hukuki temellere dayanan farklı alacaklardır. (Yargıtay HGK E. 2018/504, K. 2018/1258).