Asya Saydam kararında, pasaport iptali işleminin Anayasa'nın 23. maddesindeki 'hâkim kararına bağlı olarak sınırlanabilir' güvencesine aykırı olduğu tespit edilmiştir. Bu durum, KHK'ların kanun hükmünde olması ve Anayasa'ya aykırılığının iddia edilememesi kuralı ile nasıl bağdaştırılmıştır?

Bu durum, Anayasa Mahkemesi'nin bireysel başvuru incelemesinin doğası ve OHAL KHK'larının hukuki rejimi ile bağdaştırılmıştır. OHAL KHK'ları, Anayasa'nın 148. maddesi uyarınca, şekil ve esas bakımından Anayasa'ya aykırılığı iddiasıyla Anayasa Mahkemesi'nde dava konusu yapılamaz (soyut norm denetimi). Ancak bu durum, OHAL KHK'larına dayanılarak yapılan bireysel işlemlerin ve bu işlemler sonucunda ortaya çıkan hak ihlallerinin 'bireysel başvuru' yoluyla denetlenemeyeceği anlamına gelmez. AYM, Asya Saydam kararında, KHK'nın kendisini (soyut normu) iptal etmemiştir. Bunun yerine, bu KHK'ya dayanılarak tesis edilen 'idari işlemin' (pasaport iptalinin) başvurucunun temel haklarını ihlal edip etmediğini denetlemiştir (somut norm denetimi). Bu denetimi yaparken, Anayasa'nın tüm hükümlerini, buna Anayasa m. 23'teki 'hâkim kararı' güvencesini de dahil ederek, bir bütün olarak dikkate almıştır. İşlemin, Anayasa'nın 23. maddesindeki açık bir güvenceyi yok saydığını tespit etmesi, müdahalenin ölçüsüzlüğünün ve dolayısıyla hak ihlalinin en önemli kanıtlarından biri olmuştur. Kısacası AYM, KHK'yı iptal etmemiş, ancak KHK'ya dayalı işlemin Anayasa'nın temel hak güvencelerine (m. 15, 20, 23) aykırı olduğu sonucuna varmıştır.