HMK m. 352/1-c'ye göre istinaf başvurusunun süresinde yapılmadığına kim karar verir? İlk derece mahkemesi bu konuda bir karar verebilir mi?

İstinaf başvurusunun süresinde yapılmadığına karar verme yetkisi, esasen başvuruyu inceleyecek olan Bölge Adliye Mahkemesi'ne aittir (HMK m. 352/1-c). Ancak, kanun bu konuda ilk derece mahkemesine de bir ön denetim yetkisi tanımıştır. HMK m. 346/1'e göre, 'İstinaf dilekçesi, kanuni süre geçtikten sonra verilir veya kesin olan bir karara ilişkin olursa, kararı veren mahkeme, istinaf dilekçesinin reddine karar verir.' Bu karara karşı, tebliğinden itibaren bir hafta içinde istinaf yoluna başvurulabilir. Eğer ilk derece mahkemesi bu durumu gözden kaçırır ve dosyayı Bölge Adliye Mahkemesi'ne gönderirse, bu kez Bölge Adliye Mahkemesi, HMK m. 352'nin gerekçesinde de belirtildiği gibi, ön inceleme aşamasında bu durumu tespit ederek başvurunun süre aşımı nedeniyle reddine karar verir. Yani, süre denetimi hem ilk derece mahkemesi hem de Bölge Adliye Mahkemesi tarafından yapılabilen iki aşamalı bir denetimdir.