Danıştay, Anayasa'nın 155. maddesine göre hangi tür davalara 'ilk ve son derece mahkemesi' olarak bakar?

Anayasa'nın 155. maddesi ve 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 24. maddesi uyarınca, Danıştay 'kanunla gösterilen belli davalara' ilk ve son derece mahkemesi olarak bakar. Bu, bu davaların doğrudan Danıştay'da açıldığı ve Danıştay'ın verdiği kararın kesin olduğu, yani istinaf veya temyiz kanun yoluna kapalı olduğu anlamına gelir. Ancak 2016'daki kanun değişiklikleriyle 'son derece' olma özelliği büyük ölçüde kalkmış, Danıştay'ın ilk derece olarak baktığı davaların kararlarına karşı da Danıştay'ın ilgili temyiz kurullarına (İdari veya Vergi Dava Daireleri Kurulu) temyiz yolu açılmıştır. Danıştay'ın ilk derece mahkemesi olarak baktığı başlıca davalar şunlardır: - Cumhurbaşkanı kararlarına karşı açılan davalar. - Bakanlıklar ile kamu kuruluşları veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarınca çıkarılan ve ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlemlere (yönetmelik, tebliğ vb.) karşı açılan davalar. - Danıştay İdari Dairesince veya İdari İşler Kurulunca verilen kararlar üzerine uygulanan eylem ve işlemlere karşı açılan davalar. - Birden çok idare veya vergi mahkemesinin yetki alanına giren işlere ilişkin davalar.