Bir kişinin pasaportunun, hakkında verilmiş bir mahkeme kararı olmaksızın, sadece KHK'ya dayalı bir idari işlemle iptal edilmesi, Anayasa'nın 23. maddesi açısından neden temel bir güvence ihlalidir?

Bu durum, Anayasa'nın 23. maddesinin 3. fıkrasında yer alan çok özel ve açık bir güvencenin doğrudan ihlalidir. Anayasa m. 23/3, 'Vatandaşın yurt dışına çıkma hürriyeti, ancak suç soruşturması veya kovuşturması sebebiyle hâkim kararına bağlı olarak sınırlanabilir.' hükmünü amirdir. Bu hüküm, seyahat özgürlüğüne yönelik bu özel sınırlama için iki kümülatif şart getirmiştir: 1. **Sebep Şartı:** Sınırlama, ancak bir 'suç soruşturması veya kovuşturması' nedeniyle olabilir. Genel 'irtibat/iltisak' gibi idari tespitler bu kapsama girmez. 2. **Karar Mercii Şartı:** Sınırlama, mutlaka bir 'hâkim kararına' bağlı olmalıdır. İdarenin (Bakanlık, Valilik, Emniyet vb.) veya yürütmenin (KHK ile) tek başına vereceği bir kararla bu hürriyet kısıtlanamaz. Pasaportun bir KHK'ya dayalı idari işlemle iptal edilmesi, anayasal güvence olan 'hâkim kararı' şartını bypass ettiği için, Anayasa m. 23'ün lafzına ve ruhuna açıkça aykırıdır. AYM de Asya Saydam kararında, bu durumun tek başına Anayasa'ya aykırılık oluşturduğunu ve müdahaleyi ölçüsüz kıldığını vurgulamıştır (§ 41).