HMK m. 355'in, 'Bölge adliye mahkemesi kamu düzenine aykırılık gördüğü takdirde bunu resen gözetir' hükmü, istinaf dilekçesinde sebep belirtilmemesi durumunda mahkemeye nasıl bir sorumluluk yükler?

Bu hüküm, istinaf dilekçesinde hiçbir sebep belirtilmemiş olsa dahi, Bölge Adliye Mahkemesi'ne (BAM) dosyayı tamamen incelemeden kapatma yetkisi vermez. Aksine, BAM'a re'sen (kendiliğinden) bir denetim sorumluluğu yükler. Bu sorumluluk şudur: BAM, tarafların ileri sürdüğü sebeplerle bağlı olmaksızın, ilk derece mahkemesi kararında ve yargılama sürecinde 'kamu düzenine' ilişkin bir hukuka aykırılık olup olmadığını kontrol etmek zorundadır. Kamu düzenine ilişkin aykırılıklar, davanın esasına etki eden ve taraflarca ileri sürülmese bile hâkimin dikkate alması gereken ağır usul hataları veya emredici hukuk kurallarının ihlalidir (örneğin, mahkemenin görevli olmaması, kesin hüküm bulunması, hak düşürücü sürenin geçirilmesi gibi). Eğer BAM, yaptığı bu re'sen incelemede kamu düzenine bir aykırılık tespit ederse, bunu düzelterek kararını verir. Eğer kamu düzenine bir aykırılık bulamazsa, Yargıtay 9. HD'nin 2017/1003 E. sayılı kararında belirtildiği gibi, 'istinaf sebebi de bildirilmediği' gerekçesiyle başvuruyu 'esastan reddeder'. Yani, sebep gösterilmemesi, usulden ret değil, kamu düzeni denetimi sonrası esastan ret sebebidir.