Adil/dürüst yargılanma hakkının bir unsuru olan 'silahların eşitliği' ilkesi, sadece ceza davalarında mı geçerlidir, yoksa idari para cezası gibi idari yaptırımlara karşı yapılan itirazlarda da uygulanır mı?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #109964

Silahların eşitliği ilkesi, sadece ceza davalarında değil, ceza hukuku anlamında 'suç isnadı' niteliği taşıyan tüm yargılamalarda geçerlidir. İdari para cezaları, her ne kadar idari bir işlemle verilse de, nitelikleri itibarıyla cezalandırıcı ve caydırıcı bir amaç taşıdıkları için İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi (İHAM) ve Anayasa Mahkemesi (AYM) tarafından 'suç isnadı' kapsamında değerlendirilmektedir. AYM'nin Gurbet Çoban (2019/38857) kararında da bu husus açıkça belirtilmiştir. Kararda, başvuruya konu idari para cezasının; genel bir etkiye yol açması, kamu otoritesi tarafından yürütülmesi, cezalandırıcı ve caydırıcı bir amacının bulunması ve cezanın miktarı gibi kriterler nedeniyle 'suç isnadı' niteliğinde olduğu ve dolayısıyla Anayasa m. 36 ve AİHS m. 6'nın güvencelerinden (silahların eşitliği dahil) yararlanması gerektiği ifade edilmiştir. Dolayısıyla, bu ilke idari para cezalarına karşı sulh ceza hâkimliklerinde görülen itiraz süreçlerinde de uygulanır.