Nafaka alacaklarına ilişkin mahkeme ilamlarının zamanaşımına uğramayacağı kuralının dayanağı nedir ve bu kuralın istisnası var mıdır?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #109939

Nafaka alacaklarına ilişkin mahkeme ilamlarının zamanaşımına uğramayacağı kuralının dayanağı, bu ilamların sürekli bir borç ilişkisi yaratması ve geleceğe yönelik olarak her ay yeniden doğan alacakları kapsamasıdır. Bu nedenle, nafaka ilamının kendisi, yani gelecekteki nafakaları talep etme hakkı veren mahkeme kararı, İİK m. 39/1'de belirtilen genel 10 yıllık ilam zamanaşımına tabi değildir. Bir nafaka ilamı, üzerinden 20 yıl geçse bile geçerliliğini korur ve o ilama dayanılarak gelecekte işleyecek nafakalar için icra takibi yapılabilir. Ancak bu kuralın önemli bir istisnası, 'birikmiş nafaka alacakları' için geçerlidir. İşlemiş ve muaccel hale gelmiş, ancak tahsil edilmemiş her bir aylık nafaka alacağı, Borçlar Kanunu'ndaki dönemsel edimlere ilişkin zamanaşımı kurallarına tabidir. Bu da demektir ki, 'birikmiş' nafaka alacakları için geriye dönük olarak 10 yıllık zamanaşımı süresi işler. Örneğin, 2024 yılında icra takibi başlatan bir alacaklı, 2014 yılından önceki birikmiş nafaka alacaklarını talep edemez, çünkü bu alacaklar zamanaşımına uğramıştır. Ancak ilam geçerli olduğu için, 2014-2024 arası ve geleceğe yönelik nafakaları talep edebilir.