Anayasa Mahkemesi, Asya Saydam başvurusunda, OHAL döneminde çıkarılan bir KHK ile yapılan pasaport iptali işlemini incelerken hangi inceleme usulünü benimsemiştir? (Anayasa m. 15 kapsamında inceleme)

Anayasa Mahkemesi, Asya Saydam başvurusunda, pasaport iptali işleminin OHAL ilanını gerekli kılan olaylarla ilgili bir tedbir olduğunu kabul ederek, incelemeyi Anayasa'nın 15. maddesi ('Temel hak ve hürriyetlerin kullanılmasının durdurulması') kapsamında yapmıştır. Mahkeme, bu incelemeyi iki aşamalı bir testle gerçekleştirmiştir: 1. **Olağan Dönem Hukukuna Uygunluk Testi:** Öncelikle, söz konusu müdahalenin (pasaport iptalinin) olağan dönemde geçerli olan anayasal güvencelere, özellikle de temel hak ve hürriyetlerin sınırlanmasına ilişkin Anayasa m. 13'e ve ilgili hak maddesine (m. 20 - özel hayata saygı) aykırı olup olmadığını tespit etmiştir. Bu aşamada müdahalenin kanunilik, meşru amaç, demokratik toplumda gereklilik ve ölçülülük kriterlerini karşılayıp karşılamadığına bakmıştır. 2. **Anayasa m. 15 Denetimi:** Birinci aşamada bir aykırılık saptanması halinde, ikinci aşamada Anayasa m. 15'te belirtilen ölçütlerin bu aykırılığı meşru kılıp kılmadığını değerlendirmiştir. Yani, OHAL koşullarında bu ölçüsüz müdahalenin, 'durumun gerektirdiği ölçüde' olup olmadığını ve milletlerarası hukuktan doğan yükümlülüklere aykırı olup olmadığını incelemiştir. Sonuç olarak, tedbirin olağan dönemde m. 13'e aykırı olduğuna ve bu aykırılığın m. 15'teki OHAL rejimiyle de meşrulaştırılamayacağına karar vermiştir (Asya Saydam, § 20, 45).