Asya Saydam kararında AYM, pasaport iptali tedbirinin 'demokratik toplum düzeninin gereklerine uygunluk' ve 'ölçülülük' ilkelerine aykırı olduğuna nasıl karar vermiştir? Anayasa'nın 23. maddesindeki özel güvence bu kararda nasıl bir rol oynamıştır?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #109853

AYM, Asya Saydam kararında pasaport iptali tedbirini ölçülülük ilkesi açısından değerlendirirken birkaç temel noktaya odaklanmıştır. İlk olarak, tedbirin sadece bir idari işleme dayandığını, hakkında yurt dışına çıkış yasağı öngören bir mahkeme kararının bulunmadığını vurgulamıştır. Bu durum, Anayasa'nın 23. maddesinin 3. fıkrasında yer alan 'Vatandaşın yurt dışına çıkma hürriyeti, ancak suç soruşturması veya kovuşturması sebebiyle hâkim kararına bağlı olarak sınırlanabilir.' şeklindeki açık ve özel güvenceye aykırılık teşkil etmektedir. İkinci olarak, idarenin ve derece mahkemelerinin, pasaport iptalinin nedenlerini başvurucunun somut durumuyla ilişkilendirerek ortaya koymadığını, soyut 'iltisak/irtibat' gerekçesiyle yetindiğini belirtmiştir. Üçüncü olarak, tedbirin belirsiz bir süre devam ettirilmesi ve başvurucunun sıkı mesleki bağları gözetildiğinde, beklenen kamusal yarar ile bireyin çıkarları arasında adil bir denge kurulmadığını saptamıştır. Bu nedenlerle, hâkim kararı olmaksızın, somut gerekçeden yoksun ve belirsiz süreli bu müdahalenin, demokratik bir toplumda zorunlu ve ölçülü bir tedbir olmadığı sonucuna varılmıştır (Asya Saydam, § 41-45).