Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu (İDDK), hangi iki temel türdeki kararın temyiz incelemesini yapar? İDDK'nın bir 'içtihat mercii' olarak rolü ile 'son inceleme mercii' olarak rolü arasındaki ilişkiyi, Danıştay içindeki hiyerarşi açısından açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #109838

Danıştay Kanunu m. 38 uyarınca, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun (İDDK) temyiz incelemesini yaptığı iki temel karar türü şunlardır: 1) Danıştay İdari Dava Dairelerinden 'İlk Derece Mahkemesi Sıfatıyla' Verilen Kararlar: Danıştay Kanunu m. 24'e göre, örneğin bakanlıkların ülke çapında uygulanacak yönetmeliklerine karşı açılan davalara, ilgili idari dava dairesi ilk derece mahkemesi olarak bakar. Bu dairenin verdiği karara karşı yapılacak temyiz başvurusu, doğrudan İDDK'ya gider. 2) İdare Mahkemelerinden veya Bölge İdare Mahkemelerinden Verilen 'Israr Kararları': Temyiz üzerine Danıştay'ın bir idari dava dairesi tarafından bozulan bir karara karşı, alt derece mahkemesinin (idare mahkemesi veya BİM) aynı kararında direnmesi sonucu verdiği 'ısrar kararı', temyizen incelenmek üzere İDDK'ya gelir. İDDK'nın rolü arasındaki ilişki şöyledir: 'Son İnceleme Mercii' olarak rolü, önüne gelen somut uyuşmazlığı nihai olarak karara bağlamasıdır. İDDK, bu iki tür davada en üst temyiz merciidir ve verdiği kararlar kural olarak kesindir. Bu rolüyle, bireysel bir davanın hukuki kaderini belirler. 'İçtihat Mercii' olarak rolü ise bu bireysel kararlar aracılığıyla ortaya çıkar. İDDK, özellikle ısrar kararlarını incelerken, Danıştay'ın bir dairesi ile alt derece mahkemesi arasındaki hukuki görüş ayrılığını çözümler. Bu şekilde, idari yargı içindeki farklı yorumları birleştirir ve benzer konularda nasıl karar verilmesi gerektiğine dair yol gösterici, emsal teşkil eden kararlar verir. Bu kararlar, alt derece mahkemeleri ve diğer Danıştay daireleri için fiili bir bağlayıcılık ve yönlendiricilik taşıyarak içtihat birliğine hizmet eder. Hiyerarşik olarak İDDK, idari dava dairelerinin üzerinde yer alan bir 'üst kurul' konumundadır.