Danıştay'a üye seçimi, Danıştay Kanunu m. 8 ve Anayasa m. 155/3'e göre nasıl bir kontenjan sistemine dayanmaktadır? Bu sistemde 'idari yargı hakim ve savcılığı' mesleğinden gelenler ile 'diğer görevliler' arasından yapılan seçimin oranları ve bu seçimleri yapan makamlar kimlerdir? Bu ikili yapının, Danıştay'ın hem bir yüksek mahkeme hem de bir danışma organı olma fonksiyonuna etkisini yorumlayınız.

Danıştay'a üye seçimi, ikili bir kontenjan sistemine dayanır. Bu sistem, Anayasa m. 155/3 ve Danıştay Kanunu m. 8'de düzenlenmiştir: 1) İdari Yargı Kontenjanı (%75): Danıştay üyelerinin dörtte üçü (3/4'ü), birinci sınıf idari yargı hakim ve savcıları ile bu meslekten sayılanlar arasından 'Hâkimler ve Savcılar Kurulu (HSK)' tarafından seçilir. Bu, Danıştay'ın yargısal fonksiyonunun temelini oluşturur ve mahkemenin idari yargı alanındaki uzmanlığının ve tecrübesinin meslekten gelen hakimler tarafından sağlanmasını temin eder. 2) İdare Kontenjanı (%25): Üyelerin dörtte biri (1/4'ü) ise, nitelikleri kanunda belirtilen (valilik, bakanlık müsteşarlığı, generallik, büyükelçilik gibi üst düzey kamu görevlileri veya hukuk alanında en az 15 yıl çalışmış profesör ve doçentler) görevliler arasından 'Cumhurbaşkanı' tarafından seçilir. Bu ikili yapının Danıştay'ın fonksiyonlarına etkisi şöyledir: Yüksek mahkeme fonksiyonu, ağırlıklı olarak meslekten gelen ve yargılama tecrübesine sahip idari yargı hakim ve savcılarından oluşan %75'lik çoğunluk tarafından yerine getirilir. Bu, mahkemenin bağımsızlığı ve yargısal kararlarının hukuki derinliği için bir güvencedir. Danışma organı fonksiyonu ise, idarenin içinden gelen, farklı alanlarda (maliye, dışişleri, savunma vb.) uzmanlaşmış ve idari pratiğe hakim olan %25'lik kontenjandan gelen üyeler sayesinde güçlenir. Bu üyeler, idarenin işleyişi, kamu hizmetlerinin yürütülmesi ve mevzuat hazırlama süreçleri hakkındaki bilgi ve tecrübelerini Danıştay'ın danışma ve inceleme görevlerine yansıtarak, verilen görüşlerin ve yapılan incelemelerin daha gerçekçi ve uygulanabilir olmasına katkı sağlarlar. Bu yapı, Danıştay'ın hem hukuki denetim yapabilen bir mahkeme hem de idareyi anlayan ve ona yol gösterebilen bir danışma organı olmasını dengelemeyi amaçlar.