HMK m. 352/1-a, 'İncelemenin başka bir dairece veya bölge adliye mahkemesince yapılmasının gerekli olması' halinde dosyanın ilgili yere gönderilmesine karar verileceğini belirtir. Bu hüküm, hangi usuli ilkelere hizmet etmektedir ve Bölge Adliye Mahkemesi (BAM) daireleri arasındaki 'iş bölümü' ile BAM'lar arasındaki 'yetki' ayrımını nasıl yansıtmaktadır?

Bu hüküm, temel olarak 'görev' ve 'yetki' kurallarının kanun yolu aşamasındaki bir yansımasıdır ve şu usuli ilkelere hizmet eder: 1) Kanuni Hakim Güvencesi: Her davanın, kanunla önceden belirlenmiş bir mahkeme veya daire tarafından görülmesi gerektiğini ifade eder. Bir dosyanın, uzmanlık alanı veya iş bölümü gereği başka bir dairenin görevine girmesine rağmen mevcut daire tarafından incelenmesi bu ilkeyi zedeler. 2) Uzmanlaşma ve İş Bölümü: BAM'lar içinde daireler, belirli türdeki uyuşmazlıklarda (örneğin, iş hukuku, ticaret hukuku, tüketici hukuku) uzmanlaşırlar. HMK m. 352/1-a, dosyanın doğru uzman daireye gitmesini sağlayarak daha isabetli ve hızlı kararlar verilmesine olanak tanır. BAM daireleri arasındaki bu ilişki, bir 'görev' ilişkisi değil, 'iş bölümü' ilişkisidir. İş bölümüne aykırılık halinde, daire, dosyayı görevli olduğunu düşündüğü daireye gönderir. 3) Yargı Çevresi ve Yetki: Hüküm, aynı zamanda BAM'lar arasındaki 'yetki' kuralını da yansıtır. İstinaf başvurusu, kararı veren ilk derece mahkemesinin yargı çevresinde bulunduğu BAM'a yapılır. Eğer başvuru yanlış BAM'a yapılmışsa veya dosya başka bir nedenle başka bir BAM'ın yetki alanına giriyorsa, dosya yetkili BAM'a gönderilir. Bu, mahkemelerin yetkisinin kanunla belirlenmesi ilkesinin bir gereğidir. Özetle, HMK m. 352/1-a, hem aynı BAM içindeki daireler arası iş bölümünü (görev benzeri) hem de farklı BAM'lar arasındaki coğrafi yetki kurallarını düzenleyerek, dosyanın doğru yargı merciine ulaşmasını temin eder.