TMK m. 176/3'e göre 'alacaklı tarafın yoksulluğunun ortadan kalkması' halinde yoksulluk nafakası mahkeme kararıyla kaldırılır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun yerleşik kararlarında belirtildiği üzere 'asgari ücret seviyesinde gelire sahip olmak' tek başına yoksulluğu ortadan kaldıran bir olgu olarak kabul edilmemektedir. Bu içtihadın sosyo-ekonomik ve hukuki gerekçeleri nelerdir? Mahkeme, bir kişinin yoksulluk durumunu değerlendirirken hangi kriterleri göz önünde bulundurmalıdır?
Yargıtay'ın 'asgari ücretin yoksulluğu ortadan kaldırmadığı' yönündeki yerleşik içtihadının temel gerekçeleri şunlardır: 1) Sosyo-Ekonomik Gerekçe: Asgari ücret, bir çalışanın ailesiyle birlikte temel ve zorunlu ihtiyaçlarını (gıda, barınma, ulaşım, sağlık, eğitim vb.) karşılaması için devlet tarafından belirlenen en alt seviyedeki ücrettir. Özellikle büyük şehirlerdeki yaşam maliyetleri (kira, faturalar vb.) göz önüne alındığında, asgari ücretin kişiyi yoksulluk sınırının üzerine çıkarmadığı, sadece hayatta kalmasını sağlayan minimum bir gelir olduğu kabul edilir. Bu gelirle kişinin evlilik birliği sırasındaki hayat standardını sürdürmesi veya kültürel/sosyal ihtiyaçlarını karşılaması beklenemez. 2) Hukuki Gerekçe: Yoksulluk nafakası, boşanma nedeniyle evlilik birliğinin sağladığı maddi destek ve yaşam standardından mahrum kalarak yoksulluğa düşen eşi korumayı amaçlar. Amaç, sadece açlık sınırının üzerine çıkmak değil, evlilik birliğindeki dayanışmanın boşanmadan sonra da bir ölçüde devam etmesidir. Asgari ücretle çalışan bir kişinin, bu geliriyle yoksulluktan tamamen kurtulduğu ve artık diğer eşin desteğine ihtiyacı kalmadığı söylenemez. Mahkeme, bir kişinin yoksulluk durumunu değerlendirirken şu kriterleri bütüncül olarak ele almalıdır: - Elde edilen gelirin (asgari ücret vb.) miktarı. - Yaşanılan yerdeki ortalama yaşam maliyetleri (kira, gıda, ulaşım vb.). - Kişinin sağlık durumu ve sürekli giderleri. - Varsa çocuklarının durumu ve onlara yaptığı harcamalar. - Evlilik birliği sırasındaki yaşam standardı. - Kişinin genel sosyal ve ekonomik durumu.