Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulu'nun (İBK) görevi ve kararlarının hukuki bağlayıcılığı nedir? Bir Danıştay dava dairesinin veya Dava Daireleri Kurulu'nun yerleşik bir İBK kararına aykırı bir karar vermesi mümkün müdür? Bu durumun hukuki sonuçları ne olur?

Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulu'nun (İBK) görevi, Danıştay Kanunu m. 39 uyarınca, Danıştay dava daireleri veya idari/vergi dava daireleri kurulları arasında ortaya çıkan karar aykırılıklarını veya uyuşmazlıklarını gidermek ve içtihat birliğini sağlamaktır. Ayrıca, mevcut bir birleştirilmiş içtihadın değiştirilmesi gerektiğinde de devreye girer. İBK kararlarının hukuki bağlayıcılığı, Danıştay Kanunu m. 40/4'te açıkça düzenlenmiştir. Buna göre, İBK kararları Resmi Gazete'de yayımlanır ve bu kararlara 'Danıştay daire ve kurulları ile idari mahkemeler ve idare uymak zorundadır.' Bu, İBK kararlarının normatif bir etkiye sahip olduğunu ve altındaki tüm yargı ve idare organları için bağlayıcı olduğunu gösterir. Dolayısıyla, bir Danıştay dava dairesinin veya Dava Daireleri Kurulu'nun yerleşik bir İBK kararına aykırı bir karar vermesi hukuken mümkün değildir. Eğer bir daire veya kurul, mevcut İBK kararının değiştirilmesi gerektiğini düşünüyorsa, dosyayı gerekçesiyle birlikte Danıştay Başkanlığı aracılığıyla İBK'ya göndermelidir. Aksi takdirde, İBK kararına aykırı olarak verilen bir karar, temyiz incelemesinde veya kanun yararına bozma yolunda kesin olarak bozulacaktır. Bu durum, hukuki güvenlik ve öngörülebilirlik ilkelerinin bir gereğidir.