Danıştay'ın Anayasa m. 155'te belirtilen görevleri hem yargısal hem de idari niteliktedir. Danıştay'ın 'danışma ve inceleme mercii' olarak yerine getirdiği idari görevlerine iki örnek veriniz. Ayrıca, Danıştay'ın ilk derece mahkemesi olarak baktığı davaların genel niteliği nedir ve bu davalara karşı kanun yolu nasıl işler?

Danıştay'ın danışma ve inceleme mercii olarak yerine getirdiği idari görevlerine iki temel örnek şunlardır: 1) Kamu hizmetleriyle ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri hakkında düşüncesini bildirmek (Danıştay Kanunu m. 23/d). Bu, sözleşmeler yürürlüğe girmeden önce hukuki bir denetim ve görüş bildirme sürecidir. 2) Tüzük tasarılarını incelemek (Bu görev 2017 Anayasa değişikliği ile tüzüklerin kaldırılmasıyla işlevsiz kalmıştır ancak klasik idari görevlerindendi). Güncel olarak, Cumhurbaşkanınca gönderilen kanun teklifleri hakkında düşüncesini bildirmek (Danıştay Kanunu m. 23/c) de bu kapsama girer. Danıştay'ın ilk derece mahkemesi olarak baktığı davaların genel niteliği, ülke çapında etki doğuran veya en üst düzey idari makamlar tarafından tesis edilen işlemler olmasıdır. Danıştay Kanunu m. 24'e göre bu davalar; Cumhurbaşkanı kararlarına, bakanlıklar gibi merkezi idare kuruluşlarının ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlemlerine ve birden çok idare mahkemesinin yetki alanına giren işlere karşı açılan davalardır. Danıştay'ın ilk derece mahkemesi olarak (ilgili dava dairesince) verdiği kararlara karşı kanun yolu temyizdir. Bu temyiz istemi, uyuşmazlığın niteliğine göre Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu veya Vergi Dava Daireleri Kurulu tarafından incelenir. Bu kurulların verdiği kararlar kesindir.