TCK m. 79/1-son cümle, 'Bu suçun bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi halinde, verilecek ceza yarısından bir katına kadar artırılır' hükmünü içermektedir. Göçmen kaçakçılığı suçunun bir örgüt faaliyeti çerçevesinde işlendiğinin kabulü için aranan hukuki kriterler nelerdir? Bu nitelikli halin uygulanması ile TCK m. 220'de düzenlenen 'suç işlemek amacıyla örgüt kurma, yönetme veya üye olma' suçları arasındaki içtima ilişkisini açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #109760

TCK m. 79/3'teki (metinde 79/1-son cümle olarak eski haliyle belirtilmiş, güncel hali 79/3'tür) nitelikli halin uygulanabilmesi için, eylemin TCK m. 220'de tanımlanan bir örgütün faaliyeti kapsamında gerçekleştirilmesi gerekir. Bunun için aranan hukuki kriterler şunlardır: 1) Üye Sayısı: En az üç kişiden oluşmalıdır. 2) Hiyerarşik Yapı: Üyeler arasında gevşek de olsa bir hiyerarşik bağ bulunmalıdır. 3) Süreklilik: Suç işleme amacı etrafında fiili bir birleşme sürekli olmalıdır. Anlık veya tek bir suç için bir araya gelme (iştirak) yeterli değildir. 4) Araç-Gereç Yeterliliği: Amaçlanan suçları işlemeye elverişli araç ve gerece sahip olunmalıdır. Bu nitelikli hal ile TCK m. 220'deki örgüt suçları arasındaki içtima ilişkisi, 'gerçek içtima' kuralına tabidir. Yani, fail hem göçmen kaçakçılığı suçundan hem de TCK m. 220'deki ilgili suçtan (kurma, yönetme veya üye olma) ayrı ayrı cezalandırılır. TCK m. 79/3'teki ağırlaştırıcı neden, işlenen fiilin kendisini ağırlaştıran bir nitelikli haldir. TCK m. 220 ise, başlı başına tehlike suçu niteliğinde olan, suç işleme potansiyelini cezalandıran ayrı bir suç tipidir. Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına göre, bir örgütün faaliyeti çerçevesinde suç işleyen kişi, hem işlediği suçtan (örneğin TCK m. 79/3'e göre artırılarak) hem de TCK m. 220'deki örgüt üyeliği (veya kuruculuğu/yöneticiliği) suçundan cezalandırılır. Bu durum, TCK m. 44'te düzenlenen fikri içtima veya TCK m. 42'deki bileşik suç kapsamına girmez.