Hâkimler hakkındaki 'yasaklılık' sebepleri ile 'ret' sebepleri arasındaki temel fark nedir ve bu fark bilirkişinin görevden alınması sürecini nasıl etkiler?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #109017

Temel fark, sebebin ağırlığı ve tarafsızlığı etkileme derecesidir. 'Yasaklılık' sebepleri (örneğin davanın tarafı olmak, taraflardan birinin altsoy veya üstsoyu olmak), hâkimin (ve dolayısıyla bilirkişinin) tarafsızlığını mutlak surette ortadan kaldıracağı varsayılan, daha ağır ve objektif nedenlerdir. Bu durumda mahkeme, bilirkişiyi re'sen görevden alabilir (HMK m. 272/2). 'Ret' sebepleri ise (örneğin taraflardan biriyle arasında husumet bulunması), tarafsızlığa gölge düşürebilecek, daha hafif ve sübjektif nitelikteki nedenlerdir. Bu durumda mahkeme re'sen hareket etmez; tarafların, ret sebebini öğrendikten sonra 1 hafta içinde talepte bulunması gerekir (HMK m. 272/3). (barandogan.av.tr/blog/mevzuat/hmk-madde-272-bilirkisinin-gorevini-yapmaktan-yasakli-olmasi-ve-reddi.html)