Ceza kanunlarında lehe yapılan bir değişiklik sonrası, hükmü kesinleşmiş dosyalar yönünden yapılan yargılama faaliyetine ne ad verilir ve bu yargılamanın temel amacı ve kapsamı nedir?

Bu faaliyete 'uyarlama yargılaması' denilmektedir. Uyarlama yargılamasının temel amacı, hükmün kesinleşmesinden sonra yürürlüğe giren yeni kanunun, sanığın lehine yeni hükümler getirip getirmediğini tespit etmek ve lehe olan kanun hükmünü uygulamaktır. Bu yargılama, infaza yönelik kendine özgü sonuçlar doğuran, kesinleşmiş bir kararda değişiklik yargılamasıdır. Kapsamı, sadece ceza miktarındaki değişiklikler değil, aynı zamanda suçun unsurları veya özel görünüş şekilleri (örneğin zincirleme suç) gibi lehe düzenlemeleri de içerir. Kural olarak sübuta ve suçun unsurlarına dokunulmaz, ancak yargılama sırasında esasa etkili yeni bir delil ortaya çıkarsa mahkemenin tekrar yargılama yapması mümkündür. (sen.av.tr/tr/makale/VUK-m-359-a-muhalefet-sucunda-uyarlama-ve-vergi-cezalarinin-niteligi-tartismasi)