Ceza Kanunlarında lehe bir değişiklik yapıldığında, daha önce kesinleşmiş ve infaz edilmekte olan mahkumiyetler açısından bu lehe hükümlerin uygulanması için yapılan yargılamanın adı nedir? Bu yargılamanın temel amacı ve kapsamını açıklayınız.

Ceza Kanunlarında yapılan lehe değişikliklerin kesinleşmiş hükümler açısından uygulanması için yapılan yargılamaya 'uyarlama yargılaması' denilmektedir. Uyarlama yargılamasının temel amacı, hükmün kesinleşmesi ve infazına başlanmasından sonra yürürlüğe giren yeni kanunun, sanığın lehine yeni hükümler getirip getirmediğini tespit etmek ve lehe olan kanun hükmünü tatbik etmektir. Bu yargılama, infaza yönelik kendine özgü sonuçlar doğuran bir 'değişiklik yargılaması'dır. Kapsamı, kural olarak suçun sübutuna ve unsurlarına dokunmaksızın, önceki kararda kabul edilen olaya hem eski hem de yeni kanun hükümlerini ayrı ayrı uygulayarak sonuçları karşılaştırmak ve sanık lehine olan kanunu belirleyip uygulamaktan ibarettir. Ancak metinde, yeni kanunun suçun unsurları gibi esasa ilişkin lehe düzenlemeler içermesi veya yargılama sırasında esasa etkili yeni bir delilin ortaya çıkması halinde, mahkemenin tekrar yargılama yapıp bunları karara yansıtabileceği de belirtilmiştir (sen.av.tr/tr/makale/VUK-m-359-a-muhalefet-sucunda...).