5237 sayılı TCK'nın 'non bis in idem' (aynı fiilden dolayı iki kez yargılanmama) ilkesine bir istisna getiren m. 12/4 hükmü ile, MÖHUK'un tenfiz şartlarından olan 'yabancı ülkede hüküm verilmemiş olması' (m. 12/2'de zımnen) şartı arasındaki ilişkiyi, korunan hukuki menfaatler açısından açıklayınız.

Bu iki hüküm, 'non bis in idem' ilkesine farklı açılardan yaklaşır ve farklı hukuki menfaatleri korur. TCK m. 12/2'de, bir yabancının yurt dışında bir Türk vatandaşına karşı işlediği suçtan Türkiye'de yargılanabilmesi için 'yabancı ülkede hüküm verilmemiş olması' şartı aranır. Bu, temel bir insan hakkı olan 'aynı fiilden dolayı iki kez yargılanmama' ilkesinin, bireyi koruyan klasik bir uygulamasıdır. Burada korunan, failin adil yargılanma hakkıdır. TCK m. 12/4 ise, bir yabancının yurt dışında 'Türkiye'nin zararına' işlediği suçlarda bu ilkeye bir istisna getirir. Bu hükme göre, fail yabancı bir ülkede yargılanıp hüküm giymiş (hatta beraat etmiş) olsa bile, Adalet Bakanı'nın istemiyle Türkiye'de yeniden yargılanabilir. Burada 'non bis in idem' ilkesi göz ardı edilmektedir. Bunun sebebi, korunan hukuki menfaatin farklı olmasıdır. TCK m. 12/4, bireyi değil, 'devletin egemenliğini ve çıkarlarını' korumayı amaçlar (devletin korunması ilkesi). Kanun koyucu, Türkiye'nin zararına işlenen suçlarda, yabancı bir mahkemenin verdiği kararı nihai olarak kabul etmemiş ve kendi yargı yetkisini kullanma hakkını saklı tutmuştur.