İdari yargıda görülen bir iptal davasında, davanın konusunu oluşturan idari işlemin 'yok' hükmünde olduğunun iddia edilmesi, mahkemenin davayı incelerken dikkate alması gereken 'süre aşımı' kuralını nasıl etkiler?

İdari işlemin 'yok' hükmünde olması, o işlemin hukuk aleminde hiç doğmamış sayılması anlamına gelir. Bu durum, işlemin yetki, şekil, sebep, konu, amaç unsurlarından bir veya birkaçında çok ağır ve bariz bir sakatlık olması halinde söz konusu olur (örneğin, işlemi yapan makamın hiç yetkisinin olmaması). İdari yargıda dava açma süreleri, hukuken var olan ancak hukuka aykırı olduğu iddia edilen işlemlerin iptali için öngörülmüştür. Bir işlem eğer 'yok' hükmünde ise, ortada hukuken iptal edilecek bir işlem de yoktur. Bu nedenle, 'yok' hükmündeki bir işlemin bu durumunun tespiti için açılacak davalar, İYUK'ta öngörülen dava açma sürelerine (60 gün gibi) tabi değildir. Mahkeme, davanın her aşamasında işlemin 'yok' hükmünde olduğunu tespit ederse, süre aşımı itirazını dikkate almaz ve davanın esasına girerek işlemin yokluğuna karar verir. Bu durum, süre kurallarının en temel istisnalarından biridir.