5718 sayılı MÖHUK uyarınca, yabancı mahkeme kararlarının tanınması veya tenfizi için açılan bir davada, davayı açan yabancı uyruklu bir kişinin 'teminat' gösterme yükümlülüğü var mıdır? Hangi durumlarda bu yükümlülükten muaf tutulabilir?

Evet, kural olarak vardır. MÖHUK m. 48'e göre, Türk mahkemelerinde dava açan, davaya katılan veya icra takibinde bulunan yabancı gerçek ve tüzel kişiler, yargılama giderleri ile karşı tarafın olası zarar ve ziyanını karşılamak üzere mahkemenin belirleyeceği bir 'teminat' göstermek zorundadır. Ancak aynı maddenin ikinci fıkrası, bu kuralın önemli bir istisnasını düzenlemiştir: 'Mahkeme, dava açanı, davaya katılanı veya icra takibi yapanı karşılıklılık (mütekabiliyet) esasına göre teminattan muaf tutar.' Bu karşılıklılık, Türkiye'nin taraf olduğu iki taraflı veya çok taraflı uluslararası sözleşmelerle sağlanır. Örneğin, Lahey Hukuk Usulüne Dair Sözleşme gibi adli yardımlaşma sözleşmelerine taraf olan bir ülkenin vatandaşı, Türkiye'de dava açarken teminat göstermekten muaftır. Dolayısıyla, davayı açan yabancının vatandaşlığının bulunduğu ülke ile Türkiye arasında bu konuda bir sözleşme olup olmadığına bakılır. Sözleşme varsa teminattan muaf tutulur, yoksa mahkemenin belirleyeceği teminatı yatırmak zorundadır.