5271 sayılı CMK'nın 239. maddesi uyarınca, kamu davasına katılan (müdahil) kişinin vekili bulunmaması halinde, baro tarafından kendisine zorunlu olarak vekil atanmasını isteyebileceği suç tipleri nelerdir? Hangi durumlarda mağdurun talebi aranmaksızın vekil atanır?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #108181

CMK m. 239, kamu davasına katılanın (müdahilin) de tıpkı mağdur gibi belirli şartlarda adli yardımdan yararlanmasını sağlar. Katılan, vekili bulunmaması halinde, iki tür suçta barodan kendisine bir vekil görevlendirilmesini 'isteyebilir': 1) Cinsel saldırı suçu (TCK m. 102). 2) Alt sınırı beş yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlar (örneğin kasten öldürme, nitelikli dolandırıcılık, yağma gibi ağır suçlar). Bu iki durumda, katılanın bu hakkı kullanabilmesi için talepte bulunması gerekir. Ancak, kanun belirli mağdur grupları için daha güçlü bir koruma sağlamıştır. Eğer katılan; a) Çocuk (onsekiz yaşını doldurmamış) ise, b) Sağır ve dilsiz ise, c) Kendisini savunamayacak derecede malul (akıl hastası, zihinsel engelli vb.) ise, ve bir vekili de bulunmuyorsa, bu durumlarda mahkeme, katılanın 'istemi aranmaksızın' kendisine barodan bir vekil görevlendirir. Bu, re'sen yapılması gereken zorunlu bir işlemdir.