Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2023/821 K. sayılı kararında, sözleşmenin eki olan Hizmet İşleri Genel Şartnamesi'nin (HİGŞ) bir 'delil sözleşmesi' olarak kabul edilmesinin, tarafların irade serbestisi ve sözleşmeye bağlılık (ahde vefa) ilkesi açısından önemini tartışınız.

Yargıtay HGK'nın bu kararı, sözleşme hukukunun temel ilkelerinden olan irade serbestisi ve ahde vefa (sözleşmeye bağlılık) ilkesini güçlü bir şekilde vurgulamaktadır. Karara göre, taraflar (özellikle de tacir olan taraflar) bir sözleşme imzaladıklarında, sadece ana metni değil, sözleşmenin eki olarak kabul edilen şartnameleri de kabul etmiş sayılırlar. HİGŞ gibi standart bir metnin sözleşmenin eki haline gelmesiyle, o metindeki usul kuralları artık idarenin tek taraflı bir düzenlemesi olmaktan çıkar ve tarafların ortak iradesini yansıtan bir 'sözleşme hükmü' haline gelir. HİGŞ m. 42'nin 'delil sözleşmesi' olarak kabul edilmesi, tarafların gelecekte ortaya çıkabilecek bir uyuşmazlığın ispat usulünü önceden belirleme yönündeki iradelerine hukuki sonuç bağlanmasıdır. Yüklenicinin, bu usule uymadan hakedişi imzalaması ve sonradan dava açması, kendi imzaladığı sözleşme hükmüne aykırı davranması anlamına gelir ki bu, ahde vefa ilkesine aykırıdır. Mahkemenin, sonradan Danıştay'ca iptal edilmiş olsa bile, sözleşme anında geçerli olan ve tarafların iradesiyle sözleşmenin bir parçası haline gelmiş bu hükmü uygulaması, irade serbestisine ve sözleşmenin bağlayıcılığına saygının bir gereğidir.