İdari yargıda dava açma sürelerinin 'kamu düzenine' ilişkin olmasının en önemli sonucu nedir? Mahkeme bu hususu re'sen dikkate almak zorunda mıdır?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #108148

Dava açma sürelerinin 'kamu düzenine' ilişkin olmasının en önemli sonucu, bu sürelerin mahkeme tarafından davanın her aşamasında 're'sen' (kendiliğinden) dikkate alınması zorunluluğudur. Taraflar ileri sürmese bile, hakim, dava açma süresine uyulup uyulmadığını incelemekle yükümlüdür. Eğer davanın süresinde açılmadığı tespit edilirse, davanın esasına girilmeden 'süre aşımı' nedeniyle reddine karar verilir. Bu kural, idari işlemlerin sürekli olarak dava tehdidi altında kalmasını engelleyerek idari istikrarı ve hukuki güvenliği sağlamayı amaçlar. Süreler hak düşürücü nitelikte olduğu için, hakim tarafından re'sen gözetilir ve tarafların bu konuda anlaşması veya vazgeçmesi mümkün değildir. Metindeki Danıştay 13. Daire kararında da belirtildiği gibi, 'sürelerin kamu düzenine ilişkin ve usul hukukunu ilgilendiren bir nitelik taşıdığı dikkate alındığında sürelerin geçirilip geçirilmediği hususunun idari yargı mercilerince re'sen araştırılması zorunluluğu bulunduğu' açıktır.