Ceza muhakemesinde, soruşturma aşamasında Cumhuriyet savcısının topladığı delillerin 'yeterli şüphe' oluşturup oluşturmadığını takdir etmesi ile kovuşturma aşamasında hakimin delilleri değerlendirmesi arasında nasıl bir nitelik farkı vardır?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #108131

Metinde de belirtildiği gibi bu iki değerlendirme arasında niteliksel bir fark vardır. Cumhuriyet savcısının soruşturma aşamasındaki değerlendirmesi, bir kamu davası açılıp açılmayacağına karar vermeye yöneliktir. CMK m. 170/2'ye göre savcı, toplanan delillerin, suçun işlendiği hususunda 'yeterli şüphe' oluşturup oluşturmadığına bakar. 'Yeterli şüphe', sanığın mahkum olma ihtimalinin beraat etme ihtimalinden daha yüksek olduğu bir şüphe derecesidir. Bu, bir yargılama başlatmak için makul bir temel olup olmadığını sorgular. Hakimin kovuşturma aşamasındaki değerlendirmesi ise, sanığın mahkum edilip edilmeyeceğine karar vermeye yöneliktir. Hakim, delilleri 'şüpheden sanık yararlanır' ilkesi çerçevesinde değerlendirir ve sanığın suçluluğu konusunda 'her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı bir vicdani kanaate' ulaşıp ulaşmadığına bakar. Savcının değerlendirmesi bir 'ihtimal' üzerine kuruluyken, hakimin değerlendirmesi bir 'kesinlik' ve 'vicdani kanaat' üzerine kuruludur. Bu nedenle, yeterli şüpheyle açılan bir dava, yargılama sonunda mahkumiyete yeterli delil bulunamadığı için beraatle sonuçlanabilir.