İdari yargıda 'menfaat ihlali' kavramı, iptal davası açma ehliyeti açısından nasıl bir işlev görür? Danıştay'ın, bir yapının yıkım kararına karşı o yapıda kiracı olarak bulunan bir şirkete dava açma ehliyeti tanımasının gerekçesi nedir?

İptal davası açma ehliyeti için aranan 'menfaat ihlali' koşulu (İYUK m. 2), davanın objektif niteliğiyle ilgilidir. Amaç, sadece kişisel hakkı ihlal edilenlerin değil, hukuka aykırı bir işlemden meşru, kişisel ve güncel bir menfaati olumsuz etkilenen herkesin idari işlemi yargı denetimine taşıyabilmesini sağlamaktır. Bu, hukuk devleti ilkesinin bir gereğidir. Aynı zamanda, herkesin her işleme dava açmasını engelleyerek bir filtre işlevi görür. Metinde atıf yapılan Danıştay görüşüne göre, bir binanın yıkım kararı, doğrudan o binanın mülkiyetine yönelik bir işlemdir ve malikin dava açma ehliyeti açıktır. Ancak bu karar, binada kiracı olarak faaliyet gösteren bir şirketin ticari faaliyetini, varlığını ve ekonomik menfaatlerini de doğrudan ve güncel olarak etkilemektedir. Yıkım kararının icrası, kiracının ticari faaliyetini imkansız hale getirecektir. Bu nedenle, kiracının da bu işlemden kaynaklanan meşru, kişisel ve güncel bir 'menfaati ihlal edilmektedir' ve dolayısıyla yıkım kararının iptali için dava açma ehliyeti bulunmaktadır.